• 1
  • 2
Παρασκευή, 25 Νοέμβριος 2016 00:00

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ

γοργο5Επιχείρηση «Γοργοπόταμος»

Διαχρονικό σύμβολο του αγώνα για Λευτεριά Η ανατίναξη που ακούστηκε σ’ όλο τον κόσμο

 

images γοργο3Το κορυφαίο   γεγονός   της Ελληνικής Εθνικής Αντίστασης του Ελληνικού Λαού στην Νεότερη Ιστορία

 

Αποτέλεσμα της συνεργασίας των δύο μεγαλύτερων αντιστασιακών οργανώσεων, του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ υπήρξε η κορυφαία αντιστασιακή πράξη κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής.

Πριν 74 χρόνια, τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου 1942, τα παλικάρια του Άρη και του Ζέρβα, επιχείρησαν, χωρίς φόβο, ένα εγχείρημα που δεν θα τολμούσαν ούτε πανίσχυροι στρατοί να διανοηθούν: την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου. Και στέφθηκαν με επιτυχία! Με μία μεθοδικά σχεδιασμένη από τον Άρη Βελουχιώτη επιχείρηση της Ενωμένης Εθνικής Αντίστασης[1], του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, με την καθοριστική συμμετοχή Άγγλων κομάντος ειδικών στις ανατινάξεις, ανατινάχθηκε η μείζονος στρατηγικής σημασίας και άριστα φυλασσόμενη γέφυρα και η Ελλάδα κόπηκε στη μέση, οδικώς και, κυρίως, σιδηροδρομικώς.

Την γέφυρα του Γοργοποτάμου φύλαγαν από φρουρά 100 Ιταλών και 5 γερμανών στρατιωτών οι οποίοι διέθεταν βαριά πολυβόλα και οπλοπολυβόλα και η εξουδετέρωσή της απαιτούσε κεραυνοβόλα ενέργεια.

Στην επιχείρηση αποφασίστηκε και έλαβαν μέρος 150 άνδρες (86 του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και οι 12 κομάντος. Κατ’ άλλους έλαβαν μέρος 197 άνδρες δηλαδή 120 του ΕΛΑΣ, 65 του ΕΔΕΣ και οι 12 κομάντος ).

Το σχέδιο προέβλεπε την ώρα που οι κομάντος θα τοποθετούσαν τα εκρηκτικά για την ανατίναξη της γέφυρας αντάρτες να εξουδετερώσουν ή να παρενοχλήσουν την φρουρά. Στις 11:07 το βράδυ της 25ης Νοεμβρίου εκδηλώθηκε η επίθεση εναντίον της φρουράς και στα δύο άκρα της γέφυρας και στις 1:30 το πρωί της 26ης Νοεμβρίου ανατινάχθηκε ένα τμήμα της γέφυρας για να ακολουθήσει στις 2:21 η ανατίναξη ενός δεύτερου, που την έβγαλε οριστικά εκτός λειτουργίας.

Ένα τρένο με ιταλούς στρατιώτες εμποδίστηκε από τους αντάρτες και δεν μπόρεσε να προσφέρει ενισχύσεις.

Από τους 150 (ή 197) άνδρες που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση τραυματίστηκαν μόνο τέσσερις, ενώ η φρουρά της γέφυρας έχασε 20 με 30 στρατιώτες.

Λίγες μέρες αργότερα ως αντίποινα, στον χώρο της κατεστραμμένης γέφυρας οι κατακτητές, κατά την πάγια τακτική τους, εκτελέστηκαν Έλληνες πατριώτες.

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου ήταν μία από τις μεγαλύτερες πράξεις δολιοφθοράς κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με τεράστια η σημασία και προκάλεσε τον θαυμασμό όλης της κατεχόμενης Ευρώπης.

Κατ'  αρχάς  απέκοψε μια απ'  τις αρτηρίες ανεφοδιασμού του Ρόμελ και διευκόλυνε τις επιχειρήσεις των συμμάχων στο μέτωπο της Αφρικής και έδωσε στους Γερμανούς να καταλάβουν ότι το αντάρτικο που είχαν υποτιμήσει, φούντωνε και για το λόγο αυτό καθήλωσαν στην Ελλάδα μεραρχίες οι οποίες θα τους χρησίμευαν σε αλλά  κρίσιμα μέτωπα (π.χ. Αφρική, Ρωσία) και παράλληλα έδωσε κουράγιο και ενίσχυσε το ηθικό του δοκιμαζόμενου Ελληνικού αφού τους δημιούργησε την αισιόδοξη βεβαιότητα ότι ενωμένοι θα μπορούσαν να πετύχουν πολλά στον αγώνα εναντίον των κατακτητών

Το ψυχρό μάτι του απαλλαγμένου από τις προκαταλήψεις μελετητή της ιστορίας δεν μπορεί παρά να καταλήξει  στη ρήση ενός  απ'  τους πρωταγωνιστές του γεγονότος ,του Κρις Γουντχάουζ:
  
 
(Ο Γοργοπόταμος) «Χωρίς Ζέρβα δεν γινόταν , χωρίς Άρη δεν πετύχαινε»

Η καθιέρωση του Γοργοποτάμου, σαράντα χρόνια μετά, ως επετειακού  συμβόλου συναδέλφωσης των αντάρτικων δυνάμεων και συνεργασίας τους (ΦΕΚ 115Α/20-09-1982, Νόμος 1285 «Για την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης του Ελληνικού Λαού εναντίον των στρατευμάτων κατοχής 1941-1944»), παγιώνει την ιδέα της Εθνικής Αντίστασης και τη ριζώνει ως έκφραση της συλλογικής συνείδησης» (Μανώλης Γλέζος)[2].

 

[1] Σύμφωνα με όσα υποστήριξε ο Δημήτρης Δημητρίου, ο θρυλικός «Καπετάν Νικηφόρος» του ΕΛΑΣ (Κέδρος Α. Η ελληνική Αντίσταση 1940-44. Τόμος Α’. Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα2004, σελ. 187).

 

[2] Γλέζος Μ. Εθνική Αντίσταση 1940-1945. Τόμος Α’. Εκδόσεις Στοχαστής, Αθήνα 2006, σελ. 679.

 

Διαβάστηκε 1036 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 26 Νοέμβριος 2016 19:42
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ - ΔΙΕΘΝΗ ΝΕΑ Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΣ »